Miód, pyłek, pierzga i propolis - co właściwie zawdzięczamy pszczołom?
Pszczoły kojarzymy przede wszystkim z miodem, ale ich praca daje nam znacznie więcej.
Pyłek kwiatowy, pierzga czy propolis to produkty pszczele, które różnią się pochodzeniem,
składem i sposobem wykorzystania.
Co dokładnie kryje się pod tymi nazwami i czym różnią się od siebie? Sprawdźmy.
Miód - najbardziej znany produkt pszczeli
Miód powstaje z nektaru kwiatów lub spadzi zbieranej przez pszczoły. Po przyniesieniu do
ula surowiec jest przez nie przetwarzany, a następnie dojrzewa w plastrach. W zależności od roślin, z których pochodzi nektar, miód może różnić się kolorem, aromatem, konsystencją i smakiem. Miód lipowy będzie zupełnie inny niż gryczany, akacjowy czy wielokwiatowy. Miód składa się przede wszystkim z naturalnie występujących cukrów, głównie glukozy i fruktozy, ale znajdziemy w nim również niewielkie ilości enzymów, kwasów organicznych, składników mineralnych i związków pochodzenia roślinnego. Warto pamiętać, że krystalizacja miodu jest procesem naturalnym. Nie oznacza, że produkt się zepsuł, wręcz przeciwnie. Jest to typowe zjawisko zachodzące w prawdziwym miodzie.
Pyłek kwiatowy - to, co pszczoła przynosi do ula
Podczas odwiedzania kwiatów pszczoły zbierają pyłek roślinny. Łączą jego drobinki z niewielką ilością nektaru i własnych wydzielin, tworząc charakterystyczne kolorowe kuleczki, które transportują na tylnych odnóżach. Tak powstaje pyłek pszczeli, nazywany również pyłkiem kwiatowym. Jego kolor może być bardzo różny, od żółtego i pomarańczowego aż po brązowy czy fioletowy, ponieważ zależy od gatunków roślin odwiedzanych przez pszczoły. Pyłek zawiera naturalnie m.in. białko, węglowodany, tłuszcze oraz szereg różnych substancji pochodzenia roślinnego. Można dodawać go np. do jogurtów, owsianki czy koktajli albo spożywać po wcześniejszym namoczeniu.
Pierzga - pyłek, który dojrzewa w ulu
Pyłek i pierzga są ze sobą bardzo blisko związane, ale nie są tym samym produktem.
Po przyniesieniu pyłku do ula pszczoły umieszczają go w komórkach plastra, ubijają, dodająniewielką ilość miodu oraz swoich enzymów, a następnie zabezpieczają. W takich warunkach zachodzą naturalne procesy fermentacyjne. Właśnie w ten sposób powstaje pierzga pszczela. Można więc powiedzieć, że pierzga jest specjalnie przygotowanym przez pszczoły zapasem pokarmowym. Stanowi jedno z ważnych źródeł składników odżywczych dla całej pszczelej rodziny. W porównaniu z pyłkiem ma inną strukturę i bardziej charakterystyczny, lekko kwaskowaty smak.
Propolis - naturalna ochrona ula
Propolis, nazywany również kitem pszczelim, powstaje zupełnie inaczej niż miód czy
pierzga. Pszczoły zbierają żywiczne substancje znajdujące się m.in. na pąkach i młodych częściach roślin, a następnie mieszają je z własnymi wydzielinami i niewielką ilością wosku. Powstałym materiałem zabezpieczają wnętrze ula, uszczelniają szczeliny i pokrywają jego elementy. Skład propolisu może się znacząco różnić w zależności od miejsca, pory roku oraz roślin występujących w okolicy pasieki. Zawiera on m.in. żywice, woski, olejki oraz naturalnie występujące związki roślinne. To jeden z najbardziej charakterystycznych produktów pszczelich – intensywny w zapachu, ciemny i żywiczny.
A co, jeśli połączymy kilka produktów pszczelich?
Miód może być również bazą dla produktów łączących kilka składników pochodzących z ula. Przykładem jest miód z dodatkiem pyłku kwiatowego i propolisu. Dzięki takiemu
połączeniu klasyczny miód zyskuje bardziej złożony smak, aromat i konsystencję, a w jednym słoiku znajdują się produkty powstające na różnych etapach pracy pszczół. To ciekawa propozycja szczególnie dla osób, które lubią tradycyjne produkty pszczele, ale
chcą spróbować ich w nieco innej formie.
Mały ul, ogrom pracy
Miód, pyłek, pierzga i propolis powstają w zupełnie różny sposób, ale wszystkie pokazują,
jak niezwykle zorganizowanym środowiskiem jest pszczeli ul.
W skrócie:
- miód - powstaje z nektaru lub spadzi,
- pyłek pszczeli - jest zbierany przez pszczoły z kwiatów,
- pierzga - to pyłek przetworzony i dojrzewający w plastrach,
- propolis - żywiczna substancja wykorzystywana przez pszczoły do zabezpieczania ula.
Jeden ul daje więc znacznie więcej niż tylko miód. I właśnie dlatego produkty pszczele od
pokoleń zajmują szczególne miejsce w naszej kuchni i tradycji.
